Elk jaar in oktober krijgt cybersecurity extra aandacht in Europa. Voor een kmo hoeft de Europese Cybersecuritymaand echter niet te betekenen dat er vier weken lang nog meer aandacht aan het onderwerp moet worden besteed. Misschien is het gewoon een goed moment om zichzelf één vraag te stellen: als er morgen iets gebeurt, zijn we daar dan echt op voorbereid?
Sinds de lancering in 2012 wil de Europese Cybersecuritymaand (European Cybersecurity Month – ECSM) burgers en organisaties bewustmaken van digitale risico’s en van de goede praktijken waarmee ze zich daar beter tegen kunnen beschermen.
In 2026 legt ENISA onder meer de nadruk op cybersecurity op de werkvloer en de vaardigheden van medewerkers. Die keuze weerspiegelt de huidige realiteit: ondanks de technologische vooruitgang en de steeds betere beveiligingsmogelijkheden blijft de menselijke factor een belangrijke rol spelen bij heel wat cyberaanvallen.
Voor een kmo is dat een nuttige herinnering. Cybersecurity draait niet alleen om de IT-infrastructuur van een onderneming. Het gaat ook om de mensen die er werken, de gegevens die ze verwerken, de communicatie met klanten en leveranciers en, ruimer bekeken, het vermogen van de onderneming om haar activiteiten voort te zetten.
Bekende dreigingen die nog altijd werken
Het meest recente ENISA Threat Landscape, gepubliceerd in september 2026 en gebaseerd op de analyse van meer dan 8.000 incidenten die in 2025 werden waargenomen, toont iets opvallends aan: cybercriminelen hoeven hun methodes niet noodzakelijk opnieuw uit te vinden om hun doel te bereiken.
Ransomware blijft een van de cyberdreigingen met de grootste impact op organisaties. Ook social engineering speelt nog steeds een belangrijke rol. Phishing, identiteitsfraude, diefstal van inloggegevens en andere vormen van fraude steunen vaak op hetzelfde principe: het vertrouwen van iemand winnen om toegang te krijgen tot precies datgene wat technische beveiligingsmaatregelen proberen te beschermen.
Ook België ontsnapt uiteraard niet aan deze realiteit. Tussen 1 januari en 28 september 2026 ontving het Centre for Cybersecurity Belgium (CCB) al 588 meldingen van cyberincidenten. Daaronder bevonden zich onder meer 156 gecompromitteerde accounts, 97 gecompromitteerde IT-systemen, 80 ransomware-incidenten, 47 datalekken en 21 gevallen van CEO-fraude.
Deze cijfers zijn niet bedoeld om een voortdurend gevoel van urgentie te creëren. Ze tonen vooral aan dat cyberrisico’s vandaag deel uitmaken van de risico’s waarmee een onderneming rekening moet houden, net zoals andere risico’s die haar activiteiten kunnen verstoren. Ook kmo’s blijven daarbij niet buiten schot. Bij Skyforce zetten we ons elke dag in om zelfstandigen, kleine ondernemingen en kmo’s te helpen zich beter te beschermen.
Achter veel cyberaanvallen schuilt een handeling die volkomen normaal leek
Soms stellen we ons een cyberaanval nog voor als een bijzonder technische inbraak waarbij hackers rechtstreeks de IT-systemen van een onderneming binnendringen. In werkelijkheid kan het allemaal veel eenvoudiger beginnen:
- Een medewerker ontvangt een e-mail van Microsoft 365 met de vraag om opnieuw in te loggen. De pagina ziet er precies zo uit als degene die hij dagelijks gebruikt. Hij voert zijn inloggegevens in.
- Een boekhoudmedewerker ontvangt een factuur van een vertrouwde leverancier. De naam klopt, het bedrag lijkt logisch, maar het rekeningnummer is gewijzigd.
- Een medewerker krijgt een dringend verzoek dat van zijn zaakvoerder lijkt te komen. Er moet snel een betaling worden uitgevoerd en de zaakvoerder is op dat moment niet bereikbaar.
In elk van deze voorbeelden handelt de betrokken persoon niet bewust onvoorzichtig. Hij of zij reageert gewoon op een situatie die speciaal is opgezet om geloofwaardig over te komen.
Dat is precies waar technieken zoals social engineering op inspelen: vertrouwen, gewoontes, tijdsdruk of soms gewoon een moment van onoplettendheid.
De resultaten van de Eurobarometer over het cybersecuritybewustzijn van werknemers, die ENISA in het kader van de ECSM 2026 onder de aandacht brengt, tonen aan hoe wijdverspreid dit fenomeen is: 74% van de bevraagde werknemers geeft aan op het werk al verdachte e-mails, sms-berichten, voicemailberichten of links te hebben ontvangen.
Tegelijkertijd geeft slechts 45% aan dat hun organisatie regelmatig informatie verstrekt of sensibiliseringsacties organiseert rond cybersecurity.
Het gaat er dus niet om medewerkers als de zwakste schakel van de onderneming te beschouwen. Het gaat erom hen de juiste middelen en kennis te geven, zodat ze actief kunnen bijdragen aan de beveiliging ervan.
In een kmo gaan de gevolgen al snel verder dan IT
Een gehackte mailbox is meer dan alleen een mailbox die moet worden hersteld. Ze kan gesprekken met klanten, facturen, commerciële informatie of interne communicatie bevatten. Bovendien kan een aanvaller via die mailbox nagaan hoe de onderneming communiceert, om zich vervolgens als die onderneming voor te doen.
Ransomware is evenmin uitsluitend een IT-probleem. Wanneer bepaalde bestanden of programma’s niet meer beschikbaar zijn, kunnen offertes soms niet meer worden verstuurd, bestellingen niet meer worden verwerkt of medewerkers niet meer bij de informatie die ze nodig hebben.
En wanneer een betaling door fraude op een verkeerd rekeningnummer terechtkomt, wordt het probleem meteen financieel. Dat is vooral belangrijk voor kleine ondernemingen, waar een beperkt aantal medewerkers en tools vaak een groot deel van de dagelijkse werking ondersteunt. Voor een zelfstandige of een kleine onderneming kan een onderbreking van slechts enkele uren al rechtstreekse gevolgen hebben voor de activiteiten en de klanten.
De echte vraag is dan ook niet zozeer « zijn wij een interessant doelwit? », maar eerder « wat hebben wij elke dag nodig om te kunnen blijven werken? »
Dat is wat beschermd moet worden.
Cybersecurity mag niet op één enkele beveiligingsmaatregel steunen
Een doeltreffende beveiliging bestaat uit verschillende maatregelen die elkaar aanvullen: systemen die regelmatig worden bijgewerkt, multifactorauthenticatie, correct beheerde toegangsrechten, betrouwbare back-ups en de mogelijkheid om ongewoon gedrag tijdig te detecteren.
Maar technologie alleen volstaat niet.
Wat doet een medewerker wanneer een leverancier plots een nieuw rekeningnummer doorgeeft? Wie verwittigt hij als hij vermoedt dat hij op een frauduleuze link heeft geklikt? Hoe wordt een ongewoon betalingsverzoek gecontroleerd?
In een kmo hoeven procedures niet ingewikkeld te zijn. Ze moeten vooral duidelijk, gekend en eenvoudig toepasbaar zijn. Het doel is ook niet om van elke medewerker een cybersecurityexpert te maken, maar wel om ervoor te zorgen dat hij of zij bepaalde waarschuwingssignalen herkent en weet hoe te reageren bij twijfel.
Wat als oktober gewoon het moment wordt om de balans op te maken?
De Europese Cybersecuritymaand kan een gelegenheid zijn om een opleiding te organiseren, enkele goede praktijken op te frissen of het over phishing te hebben.
Maar bovenal is het een goed moment om stil te staan bij hoe uw onderneming vandaag werkt.
- Zijn belangrijke accounts beveiligd met multifactorauthenticatie?
- Weten medewerkers hoe ze moeten reageren op een verdachte e-mail of een ongewoon verzoek?
- Wat zou er morgenochtend gebeuren als een mailbox gehackt wordt?
- Zouden de back-ups het daadwerkelijk mogelijk maken om de gegevens te herstellen die nodig zijn voor de dagelijkse werking?
- Worden toegangsrechten regelmatig gecontroleerd?
- En als er zich een incident voordoet, weet iedereen dan wie hij moet contacteren en welke stappen eerst moeten worden gezet?
Het gaat er niet om een absolute beveiliging na te streven. Die bestaat niet.
Het doel is om risico’s te beperken, de gevolgen van een incident zo klein mogelijk te houden en ervoor te zorgen dat de onderneming haar normale werking snel kan hervatten.
Die aanpak stopt uiteraard niet op 31 oktober. Een onderneming evolueert voortdurend: nieuwe medewerkers komen erbij, anderen vertrekken, nieuwe tools worden ingevoerd, werkgewoontes veranderen en cyberdreigingen evolueren mee. Cybersecurity moet aan hetzelfde tempo mee evolueren.
Bescherm wat u hebt opgebouwd
Wanneer een zaakvoerder aan zijn onderneming denkt, denkt hij waarschijnlijk niet meteen aan firewalls, back-ups of de instellingen van zijn accounts. Hij denkt aan zijn activiteiten, zijn medewerkers, zijn klanten en alles wat hij door de jaren heen heeft opgebouwd.
Cybersecurity is er om ervoor te zorgen dat dit alles kan blijven doorgaan.
Bij Skyforce begeleiden we kleine ondernemingen en kmo’s met aandacht voor hun dagelijkse realiteit, hun organisatie en hun manier van werken. Of het nu gaat om een zelfstandige, een kleine onderneming of een snelgroeiende kmo: elke onderneming verdient een beveiliging die afgestemd is op haar behoeften. Het doel? Van cybersecurity een beheersbaar onderdeel van de bedrijfsvoering maken, in plaats van een extra zorg voor de zaakvoerder.
Waarom de Europese Cybersecuritymaand niet aangrijpen om de balans op te maken?
Weet u niet precies hoe uw onderneming ervoor staat op het vlak van cybersecurity? Laten we erover praten. Onze experts helpen u graag om mogelijke aandachtspunten in kaart te brengen en beveiligingsmaatregelen te bepalen die aansluiten bij uw situatie.
Contacteer ons op 02/899.75.50 of via e-mail op info@skyforce.be. Samen bekijken we hoe goed uw onderneming beschermd is.
